මෙරට කීර්තිමත් දේශපාලකයෙක් එක් දිනක් දුෂ්කර පළාතක සංචාරයක නිරත විය. ගම් වැසියෙක් ඔහුගෙන් මෙසේ ඇසීය. “ඇයි ඔය මැතිඇමති වරු පාර්ලිමේන්තුවේ සත්තු වගේ හැසිරෙන්නේ? ඒ අය පාලනය කරන්න කාටවත් බැරිද?” දේශපාලකයාගේ පිළිතුර මෙවැන්‍නක් විය. ‍”කාගෙද වැරැද්ද? ඔය ඔබතුමන්ලම තෝරලා එවන උදවියනේ.....” . මේ සටහන කියවන පාඨක ඔබට සිනහා යනු ඇත. එහෙත් සැබෑවටම අප සිනහා විය යුතුද? හැඩිය යුතුදැයි සිතෙන්නේ දැන්ය. දැන් යැයි කියන්නේ අප විසින් වරක් තෝරා ගත් යලිත් වරක් තෝරා ගැනීමට අවස්ථාවක් පැමිණ තිබෙන අපේ නායකයින් යැයි කියා ගන්නා මේ දේශපාලකයින් පාර්ලිමේන්තුවට රිංගන්නට දරන උත්සාහය දකින විටය.

මෙවර මහ මැතිවරණය සදහා ඉදිරිපත් වී ඇති මහජන නියෝජිතයින් සංඛ්‍යාව 7000 ඉක්මවා ඇත. මෙරට මැතිවරණයක් සදහා ඉදිරිපත් වූ වැඩිම අපේකෂකයින් සංඛ්‍යාවක් මෙවර මැතිවරණයෙන් වාර්තා වෙයි. එපමණක් නොවේ දිගින් වැඩිම ඡන්ද සලකුණු පත්‍රිකාවද මෙවර මැතිවරණයේදී දැකිය හැක. මේ ආකාරයට මෙවර මැතිවරණය විශේෂතා රැසක් පෙරටු කොට ගෙන ඇති බව පෙනේ.

මේ නියෝජිතයින් විවිධ තේමා පාඨයන්ගෙන් පෙනී සිටිති. එම තේමා පාඨයන්ගේ අර්ථයන් තිව්‍ර කිරීම සදහා විවිධ සංකේතයන්ද භාවිතා කරනු ලබයි. මෙතෙක් සංස්කෘතික ලක්ෂණ දේශපාලනමය කාරණා සදහා යොදාගනු ලැබුණේ අවම වශයෙනි. එහෙත් දැන් දැන් කිසිදු චකිතයකින් තොරව දේශපාලකයින් මෙකී සංස්කෘතික ලක්ෂණ භාවිතයට ගනියි. මේ සියල්ල කරනුයේ කුමක් සදහාද? රට හදන්නට නායකත්වය දෙන්නටය. ඉදින් යම් දිනක බුදුන් වහන්සේගේ රුව පවා මැතිවරණ ව්‍යාපාරය සදහා යොදා ගන්නේ නම් ඒ පිළිබද පුදුම විය යුතු නැත. මක් නිසාද ඔවුන්ට අවශ්‍ය වන්නේ රට හදන්නටය. ඒ වෙනුවෙන් ඔවුන්ට ඇති වුවමනාව පුදුම උපදවන සුළුය.

එහෙත් පුදුමය නම් මෙයයි. මෙලෙස රට හදන්නට, ජනතාවට උදව් කරන්නට ඔවුන් පාර්ලිමේන්තුවටම පැමිණීමට උත්සාහ දැරීමයි. තමන්ගේ වියදමෙන්, ශ්‍රමයෙන් රටේ ජනතාවට උදව් කරන්නට ඔවුන් කැමති නැත. ඒ සදහා පාර්ලිමේන්තුවටම පැමිණිය යුතුමය.

එහෙත් ජනතාව වෙනුවෙන් වැඩ කරන්නට කැමති මේ අය ඒ වෙනුවෙන් කරන වැඩ පිළිබද ප්‍රතිපත්තියක් ජනතාව ඉදිරියේ තබන්නේ නැත. න්‍යාය පත්‍රයක් නැත. ඇත්තේ සම්ප්‍රදායි බොරු ගොඩක් පමණි. රට පිළිබද මතයක් ඔවුන්ට නැත. ජනතාව පිළිබද මතයක් ඔවුනට නැත. ඔවුන් විසින් මේ දරන්නේ පටු දේශපාලන අරමුණ ඉටුකරගැනීමට උත්සාහයක් පමණි.

මේ බව මේ රටේ ජනතාව හොදින් අවබෝධ කොට ගත යුතුය. මේ ජනතාව ඇස් ඇරගෙන කල්පනාවෙන් සිටිය යුතු කාලයයි. රට දියුණු කරන්නට භාර දිය යුත්තේ කාටද යන්න පිළිබද ඔවුන් තීරණය කල යුත්තේ වඩාත් කල්පනාකාරීවය. සම්පූර්ණ වගකීම ඇත්තේ ජනතාව අතේය.

අශ්වයා පැන ගිය පසු ඉස්තාලය වසා දැමීමෙන් කිසිදු පලක් නැත. උදා වී ඇත්තේ වටිනා අවස්ථාවකි.එයට පැන යන්නට නොදී වටිනා පුද්ගලයින් තෝරා ගත යුතුව ඇත.

තවත් මැතිවරණයක් අත ලගටම පැමිණ තිබේ. මේ දිනවල රටේ සෑම නගරයකම, ගමකම, සෑම ගසකම, ගලකම, තාප්පයකම සිනාසෙන මුහණුවල අඩුවක් නැත. උදේ සිටින්නා නොවේ හවසට සිටින්නේ. මාධ්‍ය යොදාගනිමින් බොරු පොරොන්දු දෙන්නටද තවත් නොබෝ දිනකින් ආරම්භ කරනවා ඇත. මේ සියල්ල මේ රටේ ජනතාවට අමුතු දේවල් නොවේ.

දේශපාලකයින් මේ දිනවල ජනතාවට බොහෝ ආදරය කරයි. ඔවුන්ට ජනතාව පෙනෙන්නේ තමන්ගේම සහෝදර සහෝදරියන් ලෙසිනි. ඔවුන් ගෙයින් ගෙට යයි. ජනතාව හමුවී ඔවුන්ගේ සුවදුක් අසයි. ගැටළුවලට වහා විසදුම් සපයයි. එහෙත් මේ සියල්ල තාවකාලිකය. මැතිවරණය ඉවර වූ පසු මේ අපේක්ෂකයින් කොහේද? මේ ජනතාව කොහේද?

අපේ රටේ ඇත්තේ එවැනි පසුබිමකි. ජනතාවද මේ බව දනියි. තමන් රැවටෙන බව දනියි. එසේ දැන දැනත් මෙවැනි දේශපාලකයින් පිළිගනියි. අද දේශපාලකයින් තම ඡන්දය සදහා භාවිතා කරන්නේ සිංහල භාෂාවේ සුන්දරම වචනයි. ජාතියේ අභිමානය, පංචායුධය, අයෝමය ශක්තිය, රටවෙනුවෙන් ලෝකය දිනූ ආදී සුන්දර වචන යොදා ඔවුන් නැති වටිනාකමක් ඇති කර ගැනීමට උත්සාහ දරමින් හිදී. එහෙත් මේ වචන යට පැගවී ඇති ව්‍යාජත්වයත්, මේ මුහුණු යට සැගවී ඇති ව්‍යාජත්වය ජනතාවට වැටහෙයි.

අද ඇතිවී තිබෙන මෙම තත්ත්වය රටට හිතකර නොවේ. දේශපාලකයින් තනි තනිව මහා යුද්ධයක යෙදී සිටියි. ඒ ජනතාව වෙනුවෙන් නොවේ. තමන්ම වෙනුවෙනි. තමන්ගේ ප්‍රතිවාදියා වෙනුවෙන් භාෂාවේ නරකම වචන භාවිතා කරමින් වෛරී ලෙස කටයුතු කරන මහජන නියෝජිතයින් ජනතාවට ආදරය කරයි. මේ පරස්පර හැසිරීම් පෙන්වන්නේ දේශපාලකයින් තුල ඇති ව්‍යාජත්වයම පමණි. දේශපාලකයින් යනු ජනතාවගේ සේවකයින්ය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ බලය ඇත්තේ ජනතාවටය. දේශපාලකයින් පත් කරන්නේත් ඔවුන් බලයෙන් පහ කරන්නේත් ජනතාවය. එහෙත් ජනතාව සතු මේ බලය දේශපාලකයින් දන්නේ නැත. ඊටත් වඩා ජනතාව දන්නේ නැත.

“සන්නිවේදනය” මිනිස් ශිෂ්ඨාචාරය නව මගකට යොමු කලේය. මිනිසාගේ දියුණුවීමේ පදනම සන්නිවේදනයේ දියුණුව මත සැකසුනැයි කීම මුසාවක් නොවේ. සන්නිවේදනය දියුණු වෙත්ම මිනිසා දියුණු විය. මිනිසා දියුණු වෙත්ම සන්නිවේදනය දියුණු විය. අද සන්නිවේදනයෙන් තොර කිසිවක් නොමැත. ලොකු කුඩා භේදයකින් තොරව ලෝකයේ සෑම අස්සක් මුල්ලකම එවැනි පසුබිමක් උදා වී ඇත. රූපවාහිණිය, ගුවන් විදුලිය, සිනමාව, පුවත්පත, අන්තර්ජාලය ආදී මාධ්‍යයන් මානව සමාජය අරක්ගත් බවක් පෙනේ.

අද මෙරට සමාජයටද ජනමාධ්‍යයන් විසින් සිදුකරනු ලබන බලපෑම සුළුපටු නොවේ. සමාජය තුල ප්‍රතිරූප මවන්නේ ජනමාධ්‍යයන්ය. ප්‍රතිරූප නැති කරන්නේද ජනමාධ්‍යයන්ය. දේශපාලනය කරන්නේ ජනමාධ්‍යයන්ය. වීරයන් ඇති ‍කරන්නේ ජනමාධ්‍යයන්ය. කොටින්ම කියතොත් සමාජයට අවැසි සියළු දේ ලබා දෙන්නේ ජනමාධ්‍ය බවට අද පත්ව ඇත.

කණගාටුවට කරුණ නම් මෙයයි. මේ සියල්ල කරන අතරතුර ජනමාධ්‍යයන්ට තම භූමිකාව අමතක වීමයි. දේශපාලනයෙන් හා වෙළදාමෙන් තොර කිසිවක් අද ජනමාධ්‍යයන්ට නැත. ඔවුන් ජනතාව වෙනුවෙන් කිසිවක් කරන්නේද නැත. සමාජයේ යථාර්තයෙන් ජනතාව බැහැර කොට මිථ්‍යාව වපුරන්නට අද මෙරට මාධ්‍යන් දායක වී ඇති බව පෙනෙන්නට ඇති කාරණාවයි.

අද මේ ර‍ට සමාජයීය ප්‍රශ්ණ රැසකට මුහුණපා හිදී. දිවිනසා ගැනීම්, මිනීමැරීම්, කෙලවරක් නැතිව සිදුවෙයි. මංකොල්ලකෑම්, හොර, බොරු වලින් අඩුවක් නැත. දුප්පත්කම තුරන්ව ගොස් නැත. දුක් විදින බහුතරයක් වෙසෙන රටකි මේ රට. එවන් රටක ජනතාවට මේ රටේ මාධ්‍යන් සුරපුරයක් මවා පෙන්වයි.

ජනතාවගේ අදහස් කියන්නට, ඔවුන්ගේ මත ප්‍රකාශ කරන්නට අවස්ථාවක් මාධ්‍යයට නැත. දුක් විදින ජනතාව වෙනුවෙන් කතා කරන්නට මධ්‍යයක් නැත. ඔවුනගේ ගැටළු ගැන කතා කරන්නට මාධ්‍යයක් නැත.

ජනාධිපතිවරණය අවසන් විය. ශ්‍රී ලංකාවේ 6 වන විධායක ජනාධිපතිවරයා ලෙස මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා තේරී පත්විය. දින ගණනක් පුරා රටේ පැතිර ගිය උණුසුම මේ වන විට මදක් තුනී වී යමින් පවතී.

මැතිවරණය පිළිබද විවිධ මතවාද හා විවේචන මේ වන විට පැතිර යමින් පවතී. වර්තමාන ජනාධිපති මහින්ද රාපක්ෂ මහතා පවසන්නේ මේ මැතිවරණය නිදහස් හා සාමකාමී එකක් බවයි. විපක්ෂයේ පොදු අපේක්ෂකයා ලෙස ඉදිරිපත් වූ සරත් ෆොන්සේකා මහතා ප්‍රකාශ කරන්නේ තමන් මෙම මැතිවරණ ප්‍රතිඵලය පිළිනොගන්නා බවයි. මැතිවරණ කොමසාරිස්වරයා සිය අවසන් කථාවේදී ප්‍රකාශ කලේ තමන් මෙම මැතිවරණ කාලය තුල යම් යම් අපහසුතාවයන්ට මුහුණ දුන් බවයි.

මැතිවරණ ප්‍රතිඵල නිකුත් කොට අවසාන මොහොත වන විට ෆොන්සේකා මහතා එක්තරා හෝටලයක රඳවා තබා ගෙන සිටින බවට අනුර දිසානායක මහතා විසින් මාධ්‍ය හමුවේ තැබුවේය. එහෙත් එම ප්‍රකාශය ප්‍රතික්ෂේප කරමින් රජය පවසන්නේ ජෙනරාල් සරත් ෆොන්සේකාගේ ආරක්ෂාවට සිටි නිළධාරීන් අතර හමුදාවෙන් නිත්‍යානුකූලව ඉවත් නොවූ සෙබළුන් සිටි බවත් ඔවුන් අත්අඩංගුවට ගැනීම සදහා හෝටලය වටකල බවත්ය.

සරත් ෆොන්සේකා මහතාගේ ආරක්ෂාව මුළුමනින්ම ඉවත් කොට ඇති බවටද මේ වන විට පුවතක් පැතිර යමින් පවතී. පශ්චාත් මැතිවරණ සමයේදී අපට අසන්නටත් දකින්නටත් ලැබෙන්නේ මෙවැනි තොරතුරුය.

මෙවර මැතිවරණයේ අවසන් ප්‍රතිඵලය දෙස බැලීමේදී ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ලබා ඇතතේ විශිෂ්ඨ ජයග්‍රහණයක් බව පෙනෙන්නට ඇත. එය එසේ වුවද දමිල ජනතාවගේ මනාපය ජෙනරාල් ෆොන්සේකාට ලැබුණේ ඇයිද යන්න පිළිබද සිතා බැලිය යුතුය.

රටතුල නිර්මාණය වී ඇත්තේ මෙවැනි තත්ත්වයකි. පදනම් රහිත හා පදනම් සහිත ආරංචි පැතිර යමින් පවතී. මැතිවරණයෙන් පසුව වුවද රටතුල පැහැදිලි බවක් ඇතිවී නොමැත මේ තත්ත්වය රට ඉදිරියට ගෙනයෑමේදී කෙලෙස අභියෝගයක් වේද යන්න මොහොතක් සිතා බැලිය යුතුය.

ඉතිහාසය දෙස විපරමින් බැලූ කල අපට පෙනෙන්නේ මොනවාද? වරින් වර රට තුළ සිදු වූ බිඳවැටීම්ය. දේශපාලනමය වශයෙන් රටක් අගතියට ගිය පසු එරටෙහි අනෙකුත් අංශයන්හි සිදුවන කඩා වැටීම පිළිබඳ අමුතුවෙන් කිවයුතු නොවේ. සමාජයේ වෙනස්වීම් පිළිබඳ අංශුමාත්‍රයක හෝ දැනීමක් ඇති උදවියට එසේ සිතෙනවානම් එය පුදුම වීමට කාරණයක් නොවේ. ලෝකයේ බොහෝ රටවල් මෙම තත්ත්වයට මුහුණ දුන්නත් අපේ රට මුහුණ දෙන්නේ එයට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් වූ තත්ත්වයකටය. ඒ කෙසේද?

ලෝකයේ එදිනෙදා සිදුවන දේශපාලනමය සංසිද්ධීන් මදක් පසුබා ගොස් ලෝකයට කතා කිරිමට නව තේමාවක් මතු වී තිබේ. මේ දිනවල ඩෙන්මාර්කයේ පැවැත්වෙන කෝපන්හේගන් සමුළුව එම තේමාවයි. මුළු ලෝකයේම වැඩිම අවධානය දිනාගත් තේමාව ලෙස “දේශගුණය” අද කැපී පෙනෙයි.

රැකියා විරහිත උපාධිධාරීන් උපවාසයක නිරතවෙමින් හිදී. මීට දින විස්සකට පමණ පෙර ආරම්භ කල උද්ඝෝෂණය අද වන විට උපවාසයක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම වන්නේ දැනට රැකියා විරහිතව සිටින සියලු උපාධිධාරීන් ට රැකියා ලබාදෙන ලෙසයි.
මේ ගැටළුව අද ඊයේ ඇති වූවක් නොවේ. සෑම වසර දෙක තුනකට වරක්ම මේ රටේ මෙවැනි ගැටළුවක් පැන නගින බව කොයි කවුරුත් දන්නා කරුණකි.