වා පිත් සෙම් නසා සිරුර රකින ‘නික ගස’ බලගතු ඖෂධයක්

නික යනු සකු බසින් නිර්ගුණ්ඩි ය. කය නිර්ගුණ්ඩනය හෙවත් රක්ෂණය කරයි යනු මේ සකු නමේ අරුත යි. ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්බද සෑම ගෙදරකම වාගේ නික පඳුරක් ඇත. ඒ බොහෝ අවස්ථාවල දී අත් බෙහෙතක් ලෙස යොදා ගත හැකි බැවිනි. එහෙත්, නූතන නගරබද වැඩි දෙනෙකු මෙයින් ගත හැකි ඵල ප්‍රයෝජන ගැන නොදන්නා බැවින්, ඒ පිළිබඳත් ඔවුන් දැනුවත් කිරීම අරමුණු කරගෙන මේ විස්තරය ඉදිරිපත් කරනු ලැබේ.

සෑම ගෙවත්තකම වවා ගත යුතු නික ගස පිරිසිදුකමේ සංකේතයකි. දෙවි දේවතාවුන් ගේ බැල්ම ඇතිවන නික ගස ගෙහිමියන්ට වාසනාව ගෙනදෙන ශාකයක් ලෙස ද ගම්බද පැරැන්නෝ විශ්වාස කළ හ.

මෙරට සෑම පළාතකම වැවෙන නික ගසේ උද්භිද විද්‍යාත්මක නාමය Vitex Negundo L වන අතර කුලය Verbenanceae (නිර්ගුණ්ඩි) වෙයි. සරස්වතී නිඝන්ඩුවෙහි දැක්වෙන ගුණ :- කල්පනා කිරීමේ ශක්තිය වඩයි. තික්ත යි. කෂටයි. කටුකයි. සැහැල්ලුයි. හිස කෙස් වඩයි. ඇසට හිතයි. රුජා ඉදිමුම් ආමවාතය, කුෂ්ඨ, අරුචි, සෙම, උණ නැති කරයි. නික දලු පණුවන් වාතය හා සෙම නස යි.

ව්‍යවහාර නාම : සිංහලෙන් : නික, දෙමළෙන් - නොච්චි - වින්දුවාරම්, සංස්කෘත බසින් සීනුවාර, සිඳුවර, නිර්ගුණ්ඩි, ඉංග්‍රීසියෙන් Chinese Chaste tree – Five Leaved chaste tree.

ප්‍රයෝජනයට ගන්නා කොටස් - සම්පූර්ණ ගසම (දලු, කොළ, මල්, මුල්, පොතු, ගෙඩි) වෙන වෙනම හෝ අවස්ථානුකූල ව සාමූහිකව හෝ යොදා ගනු ලැබේ.

මෙම ශාකයේ හැඩ රුව, මෙහි පළව ඇති ඡායාරූපයෙන් බලා ගත හැකි බැවින් ද, වැඩි දෙනෙකු දන්නා බැවින් ද උද්භිද විද්‍යාත්මක විස්තරයක් මෙහි ලා නොදැක්වේ.

දේශීය ආයුර්වේද ශාස්ත්‍රානුකූල විස්තරය : මලේ වර්ණය අනුව සුදු මල් - නිල් මල් ඇති දෙවර්ගයකි. (භාව ප්‍රකාශය) කතුරු නික හෙවත් වල් නික නමින් (නිඝණ්ඩු රත්නාකරයා) වර්ගයක් ද වෙයි.

ගුණකර්ම : රස, තිත්ත, කටුක කෂා ය. ගුණ - ලඝු ය. රුක්ෂ ය. වීර්ය - උෂ්ණ ය. විපාක - කටුක ය.

දෝෂ කර්ම : වාත, සෙම්, හර යි. ප්‍රධාන කර්ම : වාත හා සෙම් ශාමක යි. ශොථ හරි යි. දීපන යි. පාචන - කුෂ්ඨ, නාශක යි. ආර්තව ජනක යි. ක්‍රිමි නාශක යි. ජිවර නාශක යි. බල සහිත යි. රසායනයි. කාස - ශ්වාස හා වේදනා හර යි. ශොථ හර යි. ව්‍රණ ශෝධක යි. රෝපක යි.

පැරැණි රෝගයක්

නික ඖෂධ සඳහා යෝග ගණනාවක් ඇතත්, ඒවාට වඩා ගුණ එහෙත්, පැරැණි වෙදවරු, රහසිගතව යෙදීම නිසා සැඟවී ඇති, විශ්මය ජනක චිකිත්සා දස්කම් දැක්විය හැකි සෙම් රෝග, මුළුමනින් ම පාලනය කළ හැකි, ඒ යෝගය මෙසේ ය. නික ගසේ පංචාගයම සමභාගව ගෙන තමන්ට අවශ්‍ය අන්දමට කෂාය සිඳුවා ඒ කෂායට තලතෙල් දමා මද ගින්නේ දිය සිදෙන තුරු පැසවා ගන්නේ ය. මෙයට කල්ක දැමීමක් නො කෙරේ. මෙය කාශ, ශ්වාස සහ පීනස ඇතුළු සියලුම සෙම් රෝගවලට ද හිසරදයට, කර්ණ ශුලයට, සියළුම වාත රෝග, පිත් රෝගවලට ඒකාකාරව වහා ගුණ දෙන ඖෂධයෙකි. තුන් දොසින් සෑදෙන සෑම රෝගයකට ම ගුණ දෙන, මේ යෝගය “කෝකටත් තෙල” යනුවෙන් පැරැන්නෝ හැඳින් වූයේ ද එබැවිනි.

අප පාඨකයන්‍ ගේ ප්‍රයෝජනය සඳහා ප්‍රකට යෝග කීපයක් මෙසේ ය.

වාතාබධ හා වේදනාවට : මුල් හෝ මුලේ පොතු හෝ කෂාය කැරැ දීම. තෛලය හෝ එබඳු වෙනත් තෛලයක් ආලේප කිරිම.

ආමවාත, ශෝථ (ඉදිමුම්) අවස්ථාවලදී : කොළ කොටා මලවා මද උණුසුමෙන් බැඳීම. මුල් හෝ කොළ හෝ කෂාය කර දීම.

ශෘධ්‍රසියට : කොළ කෂාය කරදීම කටී වායුවට : නික කොළ කැඳ පිසදීම.

දද, ව්‍රණ, (තුවාල) පිඩකා, (චර්ම රෝගවලට) : කොළ තම්බා සේදීම. යුෂ ගෙන ආලේප කිරීම. නික ගෙඩිවල ස්වරස කකාරා ගෑම. මල් අඹරා ආලේප කිරිම.

නාසාරන්ධ්‍ර ශෝථයට : දලු යුෂ කළුතර තෙලක් සමග මිශ්‍ර කොට නස්‍ය කිරිම.

රසායන යෝගයක්

ශුක්‍ර වර්ධනයට : කාමාග්නි සන්දීපන රස “නැමති මේ යෝගය ශුද්ධ රස පලම් 1 යි. ශුද්ධ ගන්ධක පලම් 1 යි, ශුද්ධ සාදිලංගම් පලම් 1 යි, මේවා අමු ඉඟුරු ඉසමෙන් භාවනා දී, අත්තන ඇට කෂායෙන් ද දින 7 ක් භාවනා දී, පසුව ස්වේත ජයන්ති (මල් සුද නික) සහ කීකිරඳිය යුෂ යථාලාභයෙන් ගෙන වෙන වෙන ම භාවනා දී ඉක්බිති, බෙහෙත වියළා වාලුකා යන්ත්‍රයෙන් දින 6 ක් පුට දී ඌර්ධව ඇති බෙහෙත් චූර්ණය ගෙන එනසාල්, සාදික්කා, කපුරු, කස්තුරි, ගම්මිරිස්, අමුක්කරා චූර්ණය සමසේ මිශ්‍ර කර ඔළිඳ ඇට 2 පමණට ගුලිකර තබාගෙන, වරකට ගුලිය බැගින් මී පැණියෙන් ගන්නේ ය. ශුක්‍ර වඩ යි. ඕජස් වඩ යි. පුෂ්ටිමත් වෙයි. බල වඩ යි. පංචේනද්‍රියන් ප්‍රාණවත් වෙයි. සියලු රෝග දුරු කර යි. රසායන යි.

 

හිරිවාත, වේදනා, ඉදිමුම් නසන “කළුදුරු” ප්‍රතිශක්ති ජනක යි.

ප්‍රතිශක්තිය දෙන රෝග මැඩලන, ලේ පිරිසිදු කරන, සෙම් රෝග, වාතරෝග, වේදනා හා ඉදිමුම් නසන, කෙස් ගැලවීම නවතා, තට්ටය පෑදීම වළකන, හමේ රෝග සුව කරන, ආහාර රුචිය වඩන, කුසගිනි දල්වන, කාස, ශ්වාස, පාර්ශව ශූල දුරලන, කාය උත්තේජනය ඇති කරන, “කළුදුරු” ඉතා වටිනා ඖෂධයකි.

මෙම කළුදුරු ශාකයේ ද ප්‍රභේද දෙකකි. මෙයින් ශතපුෂ්ප කුලයට අයත් Cuminum carvi Linn නම් වර්ගය අප දේශීය ආයු‍ර්වේද වෛද්‍යවරු භාවිතයට නොගනිති. ඖෂධ සඳහා යොදා ගන්නේ. වච්චනාවි කුලයට (Ranuculaceae) අයත්, උද්භිද විද්‍යා නාමයෙන් Nigella Sativa Linn නමින් හඳුන්වන වර්ගය යි. මෙය රසයෙන් කටුක ය. එමෙන් ම තික්ත ය. ගුණයෙන් ලඝු ය. රූක්ෂ ය. තීක්ෂණ ය. වීර්යයෙන් උෂ්ණ ය. විපාකයෙන් කටුක ය. මේ නිසා වා, සෙම් නසයි.

හිරි වාතයට

මෙරට පැරණි දේශීය ආයුර්වේද වෛද්‍යවරු මෙහි වාත නාශක ගුණය නිසාම හිරි වාතයට වහා ගුණ දෙන කෂායක් භාවිතා කළ හ. ඒ කෂාය මෙසේ ය. කළුදුරු, සුදුදුරු, අරත්ත අල, රසකිඳ, හාතාවාරිය අල, කටුකරඬු මුල්, අරළු, බුළු, නෙල්ලි මෙය දොළොස් කළඳට කිරාගෙන. වතුර පත 8 පතට සිඳුවා පෙරා, උදේට සව්ඳ ලුණු, සවසට මී පැණි දමා පත බාගය බැගින් කෂාය වඩි 6 ක් 7 ක් බොන්නේ ය. මෙයින් මේදයද කැපෙ යි. හිරි වාතය සුව වෙයි.

කළුදුරු, සුදුදුරු, කැකුණ මල්, මී ඉටි, සීනක්කාරන්, පල්මානික්කම්, සිවංගුරු, සාදිලංගන්, නවසාරන්, ඉඟුරු, ගොරක, සාරණ, සමභාගව ගෙන පස්තෙලෙන් අඹරා, කකාරා රෙදි ගැබෙල්ලක ගා ගෙඩිය පිට එලීමෙන් ගෙඩිය වහා ඉහිරෙයි.

ගෙඩි ඉහිරෙන්නට

ඊට ම කළුදුරු, ඔලිඳ ඇට, මදටිය ඇට, කුඹුරු ඇට, දොඩම් ඇට, ගෙරිපස්, තික්ත අබිං, සිවංගුරු, අරත්ත අල, වදකහ, දොඩම් ඇඹුලෙන් අඹරා, කාකාරා ගෙඩිය පිට ගාන්නේ ය. සුව වේ.

කැළල මැකෙන තෙලක්

පිළිස්සුම් තුවාලෙට තෙලක් : එළබිම්තඹුරු කොළ ඉස්ම බෝතල් 1 යි, පෙති තෝර කොළ ඉස්ම බෝතල් බාගය යි, තලතෙල් බෝතල් බාගය යි, දුන්තෙල් බෝතල් බාගය යි, එක්කර ලිපේ තබා, කළුදුරු, සුදුදුරු, වැල් මී, අරළු මේවා කලං 3 බැගින් ගෙන ඉටි පමණට අඹරා තෙලට යොදා මදගින්නේ දිය හිඳීයන තුරු කකාරා බා නිවා තබාගෙන, තුවාලෙට එළන්නේය. ඉක්මනින් සුව වේ. තුවාල කැලළ නොසිටී. අංග විකල නොවේ.

මැලේරියා උණට

කළුදුරු ඇට, සියුම්ව චූර්ණ කර උක් හකුරු සමග ගැනීමෙන් මැලේරියා උණ දුරු වේ.

ඉදිමුම හා වේදනා ගෙන දෙන අර්ශස් රෝගයේදී කළුදුරු දවාගත් දුම් ගුද මගට ඇල්ලීම ඉතා ගුණදායක පිළියමෙකි.

කළුදුරු අඩංගු ප්‍රසිද්ධ ක්වාථ අතර, පිප්පල්‍යාදී ක්වාථය වා, සෙම්, උණ, පිටගැස්ම, සන්නිය, තදබල සෙම් කෝප, නන්දෙඩීම, ලොමු ඩැහැ ගැන්ම, අරුචිය ආදිය සඳහා යොදන මේ ක්වාථයට ඇතුළත් ඖෂධ ද්‍රව්‍ය 28 ගෙන සිඳුවා ගත් කෂාය බෙහෙවින් ගුණදායක යැයි කියති.

කළුදුරු අඩංගු යෝගරාජ ගුග්ගුලුවද අප වෛද්‍යවරුන් අතර ප්‍රචලිත යෝගයෙකි. විවිධ වාත රෝගවලට රාස්නාදී ක්වාථයෙන් ද, පිත්ත රෝගවලට කාකෝල්‍යාදී කෂායෙන් ද, සෙම් රෝගවල දී අරග්වාදීකෂායෙන් ද, ප්‍රමේහයට දාර්වී කෂායෙන් ද, පාණ්ඩුවට ගෝමුත්‍රයෙන් ද, මේදෝ වෘද්ධියට මී පැණියෙන් ද, කුෂ්ඨාරෝගවලට කොහොඹ පොතු කෂායෙන් ද, මී විෂට පලොල් මුල් කෂායෙන් ද, නේත්‍රාබාධියන්ට ත්‍රිපල් කෂායෙන් ද, සියලු උදරාබාධයන්ට සාරණාධී කෂායෙන් ද, මේ යෝගය යොදනු ලැබේ. මේ බඳු තවත් ඖෂධ යෝග රාශියක් තිබේ.

පිළිකා, ගෙඩි, වණ සුවයට වටිනා ඔසුවකි.

පිළිකා සුවයට, “කටුපිළ” හොදියි යනු මේ දිනවල බොහෝ සෙයින් කියැවෙයි. මේ ශාකය පිළිකාවලට පමණක් නොව, කැඩුම් බිදුම්වල දී, ගෙඩි, වණ ප්‍රතිකාරවලදි, සර්ප විෂ වෙදකමේ දී පිලාවේ රෝගවල දී, රක්ත අර්ශස් රෝගයේ දී අක්මා ආපදාවල දී, අඛණ්ඩ වෘද්ධියේදී, ගර්භාෂ ගත ගෙඩිවල දී, දේශීය පාරම්පරික වෙදවරු ඈත අතීතයේ සිටම “කටුපිළ” යොදාගෙන ඇති බව පැරැණි වට්ටෝරුවලින් පැහැදිලි ය.

කටු පදුරු ලෙස පහතරට හැම පළාතක ම විශේෂයෙන් වියළි ශුෂ්ක ප්‍රදේශවල ඉබේ වැවෙන මෙම ශාකය, අඩි 3 ක්, 4 ක් පමණ උස් වෙයි. හීන් දෙමට ශාකයට බෙහෙවින් සමාන මෙහි ස්වභාවය මෙහි පළව ඇති ඡායාරූපයෙන් දැක්වෙයි. කටුපිළ කොළ තද හරිත පැහැයක් ගනී. ඒවා වටකුරුය. නමින් කටුපිල වුව ද ඒ කටු එතරම් තියුනු නැත. මේ ශාකයේ ලා කොළ පැහැති මල් රාශියක් කළඹක් සේ හට ගනී. ගම්මිරිස් ඇටයකට වඩා තරමක් ලොකු කටුපිල ගෙඩි පැසුණු විට සුදු පැහැයක් ගනී. එහි බීජ, අබ ඇට තරම් කුඩාය.

කටුපිළ සකුවෙන් කණටපුංඛා, ස්පිහාශත්‍රැ, කණටපුංකිකා, කණ්ටාලු, අත්‍යතුප්ලිහාරි, කාලිකා ආදී නාමයන්ගෙන හැදින්වෙයි. මෙහි උද්භිද විද්‍යාත්මක නාමය Gymnosporia emarginata HK.F. වේ. Fiueggea Leucopyrus willd; Flacouritia nivea Moon සහ securing leucopyrus (willd) Muel ඊට අමතරව, ආදී නාම ද යෙදේ.

පිළිකාවලට

කටුපිල ගසේ පංචාගයේ සාරය මී පැණි දමා බීමට දීම ද, පංචාගය ගෙන චූර්ණ කර, පාණ්ඨ ලෙස සකස් කර දවසට තෙවරක් (කෝපිමෙන්) වත්කර බීම ද ඉතා ගුණදායක ය. කොළ, දළු ගෙන හීනටි හාලෙන් කැද පිස දීම ද ගුණ ය. මෙම කොළ ගෙන පරිප්පු සමග වැංජන පිස කෑම ද, පිළිකා සුවයට ඉවල් වේ. කටුපිල කොළ, ගස්කරල් සැබෝ කොළ, එක පමණට ගෙන කොටා වණ්ඩුවේ තම්බා මිරිකා ගත් යුෂ නිවෙන්නට හැර, මී

බඩවැලේ තුවාලවලට

පැණි ප්‍රතිවාප වශයෙන් යොදා උදේ උදේ පානය කිරීමෙන්, බඩවැලේ සෑදෙන තුවාල, ගෙඩි, වණ සහ ලප සුව වේ.

ස්ත්‍රීන්ගේ ගර්භාෂගත ගෙඩි දියවී යාමටද, කටුපිළ මුල්වල හා පෝටාවැල්වල සාරය අමු කහ ඉස්ම සමග බීමට ද දෙයි.

රසායනික උපාදාන

කටුපිළ ශාකයේ තිබෙන රසායනික උපාදාන අතර, ක්වාසිට්‍රීන්, ඇල්බියුමින්, මැලියම්, රංජන පදාර්ථ, ක්ලෝරෝෆිල් ආදිය අඩංගු වේ. කටුපිලවල ඖෂධීය ගුණ කර්ම අතින සලකන විට, රසයෙන් කෂාය රස හා තිත්ත වේ. ළඝු, රුක්ෂ හා තීක්ෂණ ගුණයෙන් යුක්ත ය. උෂ්ණ වීර්ය හා කටුක විපාක සහිත යි. ප්‍රභාවයෙන් ද කටුක වේ. මේ නිසා කටුපිළ රෝග රාශියකට ගුණ දෙයි.

කටුපිළ කොළ මිටක් හා කංසා කොළ එයින් අඩක් ගෙන චූර්ණ කර, මී කිරි සමග දීමෙන් ලේ යන අර්ශස් ගුණ වේ.

ඊටම, කටුපිළ මුල්, කංසා සමග අඹරා මෝරුවෙන් බීමට දීම ගුණ යි.

අක්මාවේ රෝග නිසා වන ඉදිමුමට, කටුපිළ මුල් චූර්ණය මෝරු සමග දීම ඉතා ගුණදායකය.

ගඩුවලට

කටුපිළ කොළ, වල්ල කොළ, පොතු, බටු කරවිල කොළ, මුරුවා කොළ, මේ හැම කහ ලුණු ලා කොටා මලවා බදිනු. සියලු ගඩු සුව වෙයි.

ගම්පහ අත්තනගල්ල ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ අලවල උතුර ග‍්‍රාම සේවා වසමට අයත් අලවල පොත්ගුල්ලෙන් රජමහා විහාරයට අයත් ලෙනක් ආශ‍්‍රිතව මේ දිනවල පුරා විද්‍යා කැණීමක් සිදු කෙරෙනවා. පසුගිය දිනක කැණීම් භූමියට යන්නට මටත් අවස්ථාවක් ලැබුනා. මම මගේ මිතුරන් දෙදෙනෙකු සමඟ මෙම ගිය ගමනේදී අලවල කැණීම සම්බන්ධව අලූත්ම තත්වය දැක බලාගන්නට අවස්ථාව ලැබුනා. අප එහි යන විටත් 6 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් එහි කැණීම් සිදුකරමින් සිටියා. ඔවුන් මෙම කාර්යයට යොදවා තිබුනේ කැළණි විශ්ව විද්‍යාල පශ්චාත් පුරා විද්‍යා ආයතනය. එම කණ්ඩායමට පුරා විද්‍යා පශ්චාත් උපාධි හදාරන සිසුන් දෙදෙනෙක් හා කැළණිය විශ්ව විද්‍යාල පුරා විද්‍යා විෂය හදාරන සිසුන 4 දෙනෙකුත් ඇතුලත් ව සිටියා. අපි ඔවුන්ගෙන් තොරතුරු විමසුවා. මුලින්ම ඔවුන්ගෙන් අපි ඇහුවේ පුරා විද්‍ය කැණීමක් කියන්නේ මොකක්ද කියලා.

පුරා විද්‍යා කැණීමක් කියලා කියන්නේ අපේ ජාතික උරුමයක සහ තොරතුරු සොයා යන ගමනක් ශ‍්‍රී ලංකාවේ ප‍්‍රාග් ඵෙතිහාසික මානවයා කොහොමද ජීවත් වුනේ. ඔවුන්ගේ කි‍්‍රයාකාරකම් මොනවද කියන එක හොයා බැලීම තමයි කැණීමකින් බලාපොරොත්තු වෙන්නේ.

අලවල පොත්ගුල් ලෙන ගල් ගුහාව පුරා විද්‍යාත්මකව වැදගත් වෙන්නේ ඇයි කියලත් දැනගන්න කැමතියි.

ප‍්‍රාග් ඵෙතිහාසික යුගය කොටස් ගණනාවකට බෙදනවා. පූර්ව ශිලා යුගය මධ්‍ය ශිලා යුගය නව ශිලා යුගය කියලා. පූර්ව ශිලා යුගයේ සාධක හමුවෙන්නේ බූන්දල පතිරාජවෙල කියන ප‍්‍රදේශයෙන්. ඒ කියන්නේ ලංකාවේ දකුණු දිග ප‍්‍රදේශයෙන්. මධ්‍ය ශිලා යුගයේ බොහෝ සාධක රත්නපුර සංස්කෘතිය කියලා සලකන රත්නපුර අවට ගල්ලෙන් වලින් තමයි හමුවෙලා තියෙන්නේ. කුරුවිට බටදොඹ ලෙන, පාහියන්ගල, කිතුල්ගල බෙල්ලෙන වගේ ස්ථාන වලින්. ඒ ඇරෙන්න වියලි කලාපයේ සීගිරිය, අලිගල, පොතාන වගේ තැන් වලත් කැණීම් කරලා තියෙනවා. නමුත් බස්නාහිර පලාතේ ප‍්‍රාග් ඵෙතිහාසික මානවයන් සිටි බවට මුල්වරට සාධක මතු කර ගන්නේ අලවල පොත්ගුල් ලෙන ආශ‍්‍රයෙන්. මේ නිසාම ගම්පහ දිස්ති‍්‍රක්කයේ වාරණ, අත්තනගල්ල රජ මහා විහාර ආදී ස්ථාන කිහිපයකද කැණීම් කරන්න දැන් කටයුතු යොදලා තියෙනවා. මෙම ලෙන්ද මධ්‍ය ශිලා යුගයට අයත් බව තමයි පිලිගැනීම.

කැණීමක් සඳහා මූලික අඩිතාලම සැකසෙන්නේ කෙසේද? අපි ඔවුන්ගෙන්  ඇහුවා.

කැණීමකට පෙර සිදු කරන්නේ ඒ භූමිය පිළිබඳ ගවේෂණයක්. මේ ලෙන පිළිබඳ මුලින්ම දැනුම් දීලා තියෙන්නේ අත්තනගල්ල ප‍්‍රාදේශීය සභාවේ මන්ත‍්‍රීවරයෙක්. එම දැනුම් දීම හරහා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ මහාචාර්ය ගාමිණී අධිකාරි මහතාගේ අධීකෂණය යටතේ පශ්චාත් උපාධි හදාරන සිසුන් කණ්ඩායමක් මෙම ස්ථානය ගවේෂණය කළා. ඒ යටතේ තමයි මෙම කැණීම ආරම්භ වෙන්නේ. අදාල ප‍්‍රදේශය හැම පැත්තෙන්ම සොයලා බලලා සුදුසු ස්ථානය කුමක්ද කියලා තෝරගෙන තමයි කැණීමට යොමු වෙන්නේ. කැණීම් සිදු කරද්දී භාවිතා කරන විවෘත ක‍්‍රමය තමයි මෙම ලෙන කැණීමට යොදා ගෙන තිබෙන්නේ. ඒ කියන්නේ ගුහාවේ කැණීම කරන කොට කොයි අතකට විහිදෙන්න වෙයිද කියලා කියන්න බැහැ. ඉදිරියට යන කොට විවිද පුරා වස්තු මතු වෙන්න පුලූවන්. ඒක නිසා ඉදිරියට ව්‍යාප්ත වන විදිහට තමයි කැණීම කරන්නේ.

අලවල කැණීම දැන් පසුවෙන්නේ තුන්වන අදියරේ. මෙමඟින් සොයාගත් විශේෂිත දේවල් රැසක් තිබෙනවා. මානව හිස් කබල් කොටස් කිහිපයක් ලැබී තියෙනවා. මානව දත් සමඟ යටි හනුවක්, පොඩි දරුවෙකුගේ (වයස අවුරුදු 8 - 11 අතර කිරි දතක්, පළඳනා ලෙස පාවිච්චි කළ මෝර දතක්, මුහුදු බෙලි කටු වලින් සැදූ පළඳනා 8 ක් මෙන්ම අලියාගේ පටන් කුඩා සිවුපාවා දක්වා සත්ව අස්ථි කැබලි හමු වී තිබෙනවා. මෑත කාලීනව අලවල ලෙනෙන් මතුකර ගත් වැදගත්ම පුරා විද්‍යා සාධකය වන්නේ ව්‍යාඝ‍්‍රයෙකුගේ ඇඟිලි පුරුකක් සහිත නිය කොටසයි. ලංකාවේ ප‍්‍රාග් ඵෙතිහාසික කැණීම් අතර තෙවන වතාවටයි ව්‍යාඝ‍්‍රයෙකුගේ අස්ථි කොටස් හමුවන්නේ. මෙය මීට පෙර සොයාගත් මෝර දතටත් වඩා විශේෂිත බව ඔවුන් පැවසුවා. ලෙනෙහි මතුපිට ගල්වල ඇඹරුම් ලක්ෂණද දැකිය හැකියි. ඒ සඳහා භාවිතා කළ ඇඹරුම් ගල් ද හමු වී තිබෙනවා. එසේම කැකුණ ඇට තැලීම සඳහා භාවිතා කළ ගල් වලවල් ගල මතුපිට දැකගත හැකි වෙනවා.

ඉහතින් දැක්වූ ආකාරයට මෙය මධ්‍ය ශිලා යුගයට අයත් ගුහාවක් ලෙස සැලකුවත් මතුපිට පස් ස්ථර වලින් පශ්චාත් ශිලා යුගය ලෙස සැලකිය හැකි නව යුගයක සාධක මතුවන බව මහාචාර්ය ගාමිණී අධිකාරි, ආචාර්ය අර්ජුන තන්තිල යන විද්වතුන් කියනවා. ගල් ආයුධ සහ වලං කටු කැබලි මිශ‍්‍රව තිබීම ඊට හේතු සාධක ලෙස ඔවුන් ගෙනහැර දක්වනවා. නව ශිලා යුගයට, පසු යුගයක මෙම තත්වය දැකිය හැක බවත් දොරවක ලෙනෙන් මතුවුන නව ශිලා යුගයේ පුරා විද්‍යාත්මක සාධක වලට වඩා මේවා දියුණු බවත් ඔවුන් පවසනවා.

පුරා විද්‍යා කැණීමක් සිදු කිරීම රටට කොතරම් වටිනවාදැයි අපි ඔවුන්ගෙන් විමසා සිටියා. කැණීමක් සිදු කිරීමේ අරමුණ වෙන්නේ රටක පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකම මතුකර ගැනීම, ජාතික උරුමය හා ජාතික අගය ගැන ජනතාව දැනුවත් කිරීම, සංචාරක කර්මාන්තයේ ප‍්‍රවර්ධනය වගේ දේවල්. පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ වෙබ් අඩවිය මෙම තොරතුරු අන්තර් ජාලයට ගෙනයනවා. එසේම ප‍්‍රදර්ශන පවත්වා මේ සොයාගත් දේවල් ජනතාවට දැක බලා ගන්න සලස්වනවා. මෙම ප‍්‍රදර්ශන ගම් මට්ටමින් කරන්නත් ඉදිරියේදී සැලසුම් කරලා තියෙනවා. එසේම අලවල පොත්ගුල්  ලෙන ආශි‍්‍රතව පුරා විද්‍යා කෞතුකාගාරයක් ගොඩ නැගීමටත් රජය පියවර ගනිමින් ඉන්නවා.

ගමක කැණීමක් සිදු කරන විට ගමත් සමග සහසම්බන්ධය පවත්වා ගන්නේ කෙසේද?

පුරා විද්‍යා කැණීමක් කරද්දි පුරා විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අවසරය අවශ්‍යයි. එසේම ගම අයත් පොලිස්ථානය ග‍්‍රාම නිලධාරි තුමා සහ ගමේ සමිති සමාගම් වල පිරිස් දැනුවත් කල යුතු වෙනවා. ගම තුල අප හැසිරෙන ආකාරය මත තමයි කරන කාර්යය සාර්ථක වෙන්නේ.

අලවල පුරා විද්‍යා කැණීම් භූමියේ නවතම තතු සොයා ගිය ගමනෙ අවසානයේ ඔබට කිවයුතු විශේෂිත කරුණු කිහිපයක් තිබෙනවා. මෙය ඵෙතිහාසික ලෙනක්, ප‍්‍රාග් යුගයේ තොරතුරු වගේම ඊට පසුකාලීන රජවරුන්ගේ යුගයට ද මෙය නෑකම් කියනවා. ”ගමික තිසහ පුත ගමික ලෙනේ” යනුවෙන් බ‍්‍රාහ්මීය අක්ෂරයෙන් ලියවුණු සෙල් ලිපියක් මෙම ලෙනෙහි තිබෙනවා. ”

කොළඹ - නුවර ගමන් මගෙහි තිහාරිය මං සන්ධියෙහි ඕගොඩ‍පොළ - නිට්ටඹුව බස් රථය මොහොතක් නතර කර තිබිණි. කොළඹ සිට පැමිණි අපට ඕගොඩපොළට ධාවනය වන බස්රථය ඈත තියාම යාන්තමට දිස්විණි.

16 හා 17 වැනි සියවස්වල යුරෝපයේ ඇතිවූ කාර්මික විප්ලවයේ උණුසුම මුළු ලෝකය පුරාම විහිදී ගියේ විදුලි වේගයෙනි. ලෝකයේ සෑම රටක්ම පාහේ නව තාක්ෂණ ක්‍රමවේදයන් පිළිබද උනන්දු වීම වැලැක්විය නොහැක්කක් විය.

පිළිකා සුවයට, “කටුපිළ” හොදයි යනු මේ දිනවල බොහෝ සෙයින් කියැවෙයි. මේ ශාකය පිළිකාවලට පමණක් නොව, කැඩුම් බිදුම්වල දී, ගෙඩි, වණ ප්‍රතිකාරවලදී, සර්ප විෂ වෙදකමේදී පිලාවේ රෝගවල දී, රක්ත අර්ශස් රෝගයේ දී අක්මා ආපදාවලදී, අණ්ඩ වෘද්ධියේ දී, ගර්භාෂගත ගෙඩිවල දී, දේශීය පාරම්පරික වෙදවරු ඈත අතීතයේ සිටම “කටුපිළ” යොදාගෙන ඇති බව පැරැණි වට්ටෝරුවලින් පැහැදිලි ය.